Ο μαθητής της γ΄ γυμνασίου Λάμπρος Ραχιώτης απέσπασε το Γ΄ βραβείο στον ΙΑ΄ Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Δοκιμίου «Ελευθέριος Βενιζέλος» του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος» με θέμα: «1913-2013: 100 χρόνια από την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα».
Ο θρίαμβος της πολιτικής του Ελευθερίου Βενιζέλου
Όταν κάτι το θέλεις πολύ, το σύμπαν συνωμοτεί για να το πετύχεις. Το μεράκι που είχα από μικρός για την Ιστορία της χώρας μου, με οδήγησε στην Κρήτη, το νησί των ‘’αιμάτων και των τροπαίων’’ για τη βράβευση μου στον πανελλήνιο διαγωνισμό δοκιμίου για τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Θέμα του φετινού διαγωνισμού ήταν η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Ήταν ο θρίαμβος της πολιτικής του Ελευθερίου Βενιζέλου. Συστηματικά και μεθοδικά, ως πολεμιστής στην αρχή στη μάχη του Ακρωτηρίου το 1897, ως πολιτικός και επαναστάτης στο Θέρισο το 1905 και ως πρωθυπουργός της Ελλάδας μετέπειτα, δικαίωσε τους αγώνες των Κρητών για την ελευθερία και την ένωση με την πατρίδα, η οποία τελικά επιτεύχθηκε με τους Βαλκανικούς πολέμους του 1912. ‘’Μαζί του η χώρα ανέβηκε σε ιλιγγιώδη ύψη και ατένιζε εκθαμβωτικούς ορίζοντες‘’ έγραψε o Winston Churchill στο βιβλίο του ‘’The World Crisis’’. Από το 1821 έως το 1830 οι Κρητικοί αγωνίστηκαν σκληρά κατά της οθωμανικής κυριαρχίας, ακολουθώντας το παράδειγμα της υπόλοιπης Ελλάδας. Όμως το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830 απέκλειε την Κρήτη από το Ελληνικό Βασίλειο. Το σύνθημα «Ελευθερία ή Θάνατος» του 1821 έγινε «Ένωση ή Θάνατος» και υπήρξε σύνθημα όλων των κρητικών επαναστάσεων που ξέσπασαν τον 19ο αιώνα. Με αυτές οι Κρήτες τελικά κέρδισαν την αυτονομία τους το 1897. Όμως, η εμφανέστατη στρατιωτική υποστήριξη των Κρητών από το Ελληνικό Βασίλειο έδωσε το έναυσμα στους Τούρκους να εισβάλουν αιφνιδιαστικά στην Ελλάδα και τελικά να νικήσουν στον ατυχή Ελληνοτουρκικό Πόλεμο του 1897. Ο πόλεμος μπορεί να έπληξε την οικονομία και το γόητρο της πατρίδας μας με τις βαρύτατες πολεμικές αποζημιώσεις, ωστόσο πέτυχε την άφιξη του Γεωργίου στην Κρήτη ως Ύπατου Αρμοστή της Κρητικής Πολιτείας(ελεγχόμενη από τις Μεγάλες Δυνάμεις). Η τελική, όμως, ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα επιτεύχθηκε χάρη στην πολιτική του Ελευθερίου Βενιζέλου στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13, οι οποίοι αποτέλεσαν την αρχή της επιτυχημένης πολιτικής σταδιοδρομίας του.
Στη συνέχεια ο μέγας Κρήτας, μετά από ένα εθνικό διχασμό, ενέταξε την Ελλάδα στο πλευρό της Αντάντ στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και έτσι με τη λήξη του πολέμου κάθισε στο τραπέζι τον νικητών και διαπραγματεύθηκε για το μέλλον της Ελλάδας. Τελικά υπέγραψε τις Συνθήκες των Σεβρών και του Νεϊγύ το 1920, με τις οποίες: η Ελλάδα κατέλαβε όλη την Θράκη εκτός από την κατεχόμενη από τους συμμάχους Κωνσταντινούπολη, το μέλλον της οποίας θα αποφασίζονταν αργότερα. Επίσης, αποφασίσθηκε ότι μετά από μελλοντικό δημοψήφισμα(του οποίου το αποτέλεσμα θα ήταν σίγουρα θετικό) τα παράλια της Μικράς Ασίας θα μπορούσαν να ενσωματωθούν στην Ελλάδα. Τέλος, η Ιταλία παραχωρούσε στην Ελλάδα τα Δωδεκάνησα εκτός της Ρόδου. Βέβαια, αν η Αγγλία έδινε στην Ελλάδα την Κύπρο, τότε οι Ιταλοί θα παραχωρούσαν και την Ρόδο. Όπως συμπεραίνουμε, η εξωτερική πολιτική αυτού του μεγάλου ηγέτη υπήρξε πράγματι μνημειώδης. Για πρώτη και μοναδική φορά στην νεότερη ιστορία του το ελληνικό κράτος ήταν πλέον αυτεξούσιο και ασκούσε την δική του εξωτερική πολιτική. Γιατί δυστυχώς οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφάσιζαν πάντα για την τύχη της χώρας. Από την ανεξαρτησία της το 1830 μέχρι και στις μέρες μας για την εκμετάλλευση του ‘’εθνικού’’ πετρελαίου στο Αιγαίο που βρίσκεται κάτω από τα νησιά και τις βραχονησίδες, όπως τα Ίμια. Ωστόσο, μια επιτυχημένη εξωτερική πολιτική έχει ως επακόλουθο και μια πολύ αξιόλογη εσωτερική πολιτική. Παρόλο που ο Ελευθέριος Βενιζέλος ανέλαβε μια Ελλάδα χρεοκοπημένη, επιβαρυμένη από τα χρέη της και τις πολεμικές αποζημιώσεις που έπρεπε να πληρώσει, την οδήγησε σε ανάπτυξη και ευημερία. Παράλληλα προσπάθησε να δημιουργήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Επέδειξε ιδιαίτερη μέριμνα για την υγεία, την εκπαίδευση και τα εργατικά δικαιώματα και προχώρησε σε ενίσχυση του αγροτικού τομέα. Ο Βενιζέλος για όλες αυτές τις επιτυχίες του ανακηρύχθηκε εθνικός ήρωας.
Δυστυχώς, τρεις μήνες μετά τον θρίαμβο της συνθήκης των Σεβρών το κόμμα του καταποντίστηκε στις εκλογές, ο ίδιος δεν εξελέγη ούτε βουλευτής και έτσι μετέβη αυτοεξόριστος στο Παρίσι. Ο ελληνικός λαός τον ξανακάλεσε βέβαια μετά την Μικρασιατική καταστροφή για να υπογράψει τη συνθήκη της Λοζάνης, με την οποία η Ελλάδα έχανε οριστικά την Σμύρνη και την Ανατολική Θράκη. Για να σώσει, όμως, τον Ελληνισμό από μία παρόμοια γενοκτονία, όπως αυτή τον Αρμενίων το 1915, ο Βενιζέλος προχώρησε σε ανταλλαγή πληθυσμών μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας, από την οποία εξαιρέθηκαν μόνο οι Μουσουλμάνοι της Θράκης και οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης. Ήταν μια ακόμα σοφή πολιτική κίνηση.
Σήμερα, όπως και τότε, η γεωπολιτική θέση της πατρίδας μας δεν επιτρέπει εφησυχασμούς και επιπολαιότητες. Σήμερα που ο Ελληνισμός στην Ελλάδα και την Κύπρο περνά δύσκολες στιγμές, χρειάζεται το βάθος, το όραμα και η στρατηγική του μεγάλου αυτού πολιτικού. Χρειάζεται το αίσθημα της προσφοράς στην πατρίδα, που στις μέρες μας έχει ξεθωριάσει. Σήμερα περισσότερο από ποτέ είναι φανερή η έλλειψη της προσωπικότητας του Ελευθερίου Βενιζέλου.
Το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών ‘’Ελευθέριος Βενιζέλος‘’, το οποίο διοργανώνει εκτός των άλλων εκδηλώσεων(διατριβές, υποτροφίες, διαλέξεις, κλπ.) και τον διαγωνισμό δοκιμίου για τους μαθητές της Γ’ Γυμνασίου, ανέλαβε το ρόλο να κρατήσει ζωντανό το μύθο και την κληρονομιά του μεγάλου εθνάρχη στις μέρες μας. Σπουδαία δουλειά από σπουδαίους ανθρώπους που φλέγονται από αισθήματα αγάπης για την πατρίδα τους. Άνθρωποι που με συγκίνησαν με το λιτό τους βίο και την πλούσια προσφορά τους. Άνθρωποι που δίνουν ώθηση στους σημερινούς νέους να ασχοληθούν με την ιστορία του τόπου τους. Τους ευχαριστώ θερμά. Τους ευχαριστώ και για την ζεστή κρητική φιλοξενία που είχα στην πόλη τους.
Λάμπρος Ραχιώτης
Μαθητής της γ΄ γυμνασίου