Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού - Εταιρεία Κλιάφα - Δεκέμβριος 2011

Εκπαιδευτικές εκδρομές, Εκπαιδευτήρια Αθηνά, Τρίκαλα

ΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΞΑΦΑΝΙΣΤΕΙ ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΚΛΙΑΦΑ

Οι μαθητές και οι μαθήτριες της α΄ γυμνασίου την Πέμπτη 1 Δεκεμβρίου 2011 επισκέφθηκαν το Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού της Εταιρείας Κλιάφα, στα πλαίσια της ενότητας του μαθήματος της λογοτεχνίας «Παλαιότερες μορφές ζωής» με υπεύθυνη καθηγήτρια την κα Καραβασίλη Εύη και συνοδούς τις καθηγήτριες κα Νταμπαλή Πόπη και κα Καβάλου Μαρία. Εκεί είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν μερικά επαγγέλματα από την περιοχή της Θεσσαλίας που έχουν εξαφανιστεί με την πάροδο του χρόνου. Η κα Μαρούλα Κλιάφα παρουσίασε στους μαθητές φωτογραφικό υλικό από τέτοιου είδους επαγγέλματα και συζήτησε μαζί τους. Με εύστοχες ερωτήσεις κέντρισε το ενδιαφέρον των μαθητών και αυτοί με τη σειρά τους ανταποκρίθηκαν με ιδιαίτερο ενθουσιασμό. Ορισμένοι από τους μαθητές έγραψαν για τα παλιά επαγγέλματα:

ΟΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΙ

Οι κτηνοτρόφοι, επάγγελμα πολλών οικογενειών στο παρελθόν, κίνησε το ενδιαφέρον μου. Οι οικογένειες αυτές, είχαν πολλά ζωντανά. Το καλοκαίρι, πιο συγκεκριμένα στη γιορτή του Αγίου Γεωργίου, τα ανέβαζαν στο βουνό και στη γιορτή του Αγίου Δημητρίου τα κατέβαζαν στον κάμπο. Το μόνο πρόβλημα ήταν τα διαλείμματα που χρειαζόταν να κάνουν. Οι κτηνοτρόφοι έπρεπε να κάνουν διάλειμμα κάθε έξι ώρες. Επίσης έπρεπε να αρμέγουν τα ζωντανά τους. Το γάλα το μετέτρεπαν σε τυρί ή γιαούρτι, για να το κουβαλούν πιο εύκολα. Το επάγγελμα αυτό υπάρχει ακόμα και σήμερα, αφού οι άνθρωποι τους στηρίζουν και αγοράζουν τα προϊόντα τους.

Σιαφαρίκας Χρήστος

ΟΙ ΓΕΩΡΓΟΙ

Οι γεωργοί δούλευαν πολύ σκληρά, και όπως ανέφερε η κα. Μαρούλα Κλιάφα μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την έκφραση, ήλιο με ήλιο. Είχαν μόνο ένα διάλειμμα το μεσημέρι στο οποίο και γευμάτιζαν. Επιπλέον, όταν οι σοδιές τους βρισκόταν σε ένα μέρος μακριά από τον τόπο διαμονής τους, αναγκαζόντουσαν να κατασκευάζουν καταφύγια, ώστε να μένουν εκεί για να τις φυλάνε. Αυτά τα καταφύγια τα έχτιζαν ψηλά κυρίως για λόγους ασφαλείας. Πρώτον, διότι ήθελαν να ελέγχουν για τυχόν κλέφτες και δεύτερον, γιατί ήθελαν να προστατευτούν και οι ίδιοι από τους διάφορους κινδύνους που παραμόνευαν, όπως άγρια ζώα. Έτσι διαπιστώνουμε πως η ζωή των γεωργών τότε ήταν αρκετά δύσκολη και κουραστική.

Μάρα Χατζηπαρασίδη

Ο ΠΑΛΙΑΤΖΗΣ

Ο παλιατζής είναι ένα επάγγελμα που σε λίγα χρόνια θα εξαφανιστεί. Έχει ως επάγγελμα το μάζεμα παλαιών αντικειμένων... Σε όλη την Ελλάδα υπάρχουν πολύ λίγοι παλιατζήδες που με το φορτηγάκι τους γυρνάνε στις γειτονιές και φωνάζουν από το μεγάφωνο . Αγόραζε παλιά έπιπλα, παλιά αντικείμενα, συσκευές και κυρίως παλιά ρούχα από τους ανθρώπους. Στην αρχική του μορφή εντασσόταν στους γυρολόγους , τους πραματευτάδες. Επίσης το πιο σημαντικό ήταν να διαθέτει εμπορικό μάτι, για να διακρίνει τι άξιζε και πόσο άξιζε.

Ντιρογιάννη Αγγελική

Ο ΠΛΑΝΟΔΙΟΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ

Ένα σπουδαίο επάγγελμα, αυτό του πλανόδιου φωτογράφου, έδωσε πλούσιο υλικό στην ιστορική μνήμη του τόπου μας. Η μηχανή του ήταν ένα τετράγωνο κουτί (σκοτεινός θάλαμος ή κάμερα) που στηριζόταν σε τρίποδο. Πίσω από το κουτί ήταν ένα μαύρο κάλυμμα που χωρούσε το μισό κορμί του, όταν φωτογράφιζε. Μέσα στο κουτί είχε τα σκαφάκια με τα υγρά, μέσα στα οποία κουνούσε το χαρτί, μέχρι να “ζωντανέψει” η φωτογραφία. Μετά σκούπιζε το χαρτί με πετσέτα, το έπλενε με νερό και αφού στέγνωνε παρέδιδε έτοιμη τη φωτογραφία.

Xατζηϊωαννίδης Γιώργος

Ο ΠΑΓΟΠΩΛΗΣ

Το επάγγελμα του παγοπώλη στα παλιά χρόνια πρέπει να ήταν πολύ δύσκολο, γιατί τότε δεν υπήρχε ηλεκτρικό ψυγείο, όπως έχουμε εμείς σήμερα. Εξυπηρετούσε νοικοκυριά και διάφορα μικρά μαγαζιά. Έτσι με αυτόν τον τρόπο τους βοηθούσε να διατηρούν τα τρόφιμα και να έχουν παγωμένο νερό για το καλοκαίρι και δούλευε ασταμάτητα όλες τις μέρες της εβδομάδας... Ο παγοπώλης έσπρωχνε το μικρό καροτσάκι ή το τραβούσε ή το έσερνε κάποιο υπομονετικό γαϊδουράκι. Σταματούσε κάτω από το σπίτι, έσπαγε με το πριόνι τον πάγο, τον έπαιρνε με την τσιμπίδα και τον άφηνε στην πόρτα του σπιτιού. Από κει και πέρα τον έπαιρνε η νοικοκυρά μ’ ένα βρεγμένο πανί και τον τοποθετούσε στο πάνω μέρος του ξύλινου ψυγείου. Τα νερά που έτρεχαν προς τα κάτω, έψυχαν τις επιφάνειες (από λαμαρίνα) του ψυγείου κι έτσι διατηρούσαν τα φαγητά παγωμένα. Στο κάτω μέρος υπήρχε ο συλλέκτης των νερών, που γέμιζε κάποια στιγμή και πολλές φορές ξεχείλιζε. Τα νερά, οι νοικοκυρές, τα έριχναν στις αυλές

Φιλίππου Ειρήνη

Ο ΚΕΡΑΜΑΣ

Η δουλειά του κεραμοποιού ήταν εποχιακή και εργαζόταν την περίοδο του καλοκαιριού για 4 με 5 μήνες. Η δουλειά ήταν βαριά και πολύωρη. Εργαζόταν από τις 3 τα ξημερώματα έως τις 10 το βράδυ, με ένα διάλλειμα το μεσημέρι, λόγω της υπερβολικής ζέστης. Αγόραζε ή νοίκιαζε το χώρο που εργαζόταν 3 περίπου στρεμμάτων με καλό και μπόλικο χώμα που να επαρκεί για 3 με 4 χρόνια. Εκεί έστηνε το εργαστήριό του. Άνοιγε ένα πηγάδι βάθους 3 μέτρων περίπου και κατασκεύαζε μια ξύλινη καλύβα. Τη χρησιμοποιούσε για αποθήκη των προϊόντων του και για ύπνο. Στη συνέχεια, πίσω από την καλύβα κατασκεύαζε το καμίνι με τούβλα και λάσπη, οι τοίχοι του οποίου είχαν πάχος 60 – 80 εκατοστά. Οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούσε για την κατασκευή χειροποίητων τούβλων και κεραμιδιών ήταν χώμα, νερό και λίγη ποταμίσια άμμο.

Δημήτρης Πατραμάνης

Ο ΑΓΩΓΙΑΤΗΣ

Ο αγωγιάτης ή κυρατζής πραγματοποιούσε μεταφορές διαφόρων εμπορευμάτων, κρασιών (σε ασκιά), από ένα τόπο σε άλλο, διακινούσε ταξιδιώτες, γιατρούς για επίσκεψη σε ασθενείς, καθώς και κρατικούς λειτουργούς για την εκτέλεση υπηρεσίας. Το επάγγελμα αυτό εξασκούνταν στις χερσαίες μεταφορές. Η μετακίνηση των ανθρώπων και η διακίνηση των προϊόντων με τα ζώα ήταν ο κυρίαρχος τρόπος μεταφοράς μέχρι τη δεκαετία του '30 και έως ότου γενικευτεί η χρήση του κάρου και του φορτηγού αυτοκινήτου. Για τις υπηρεσίες του ο αγωγιάτης έπαιρνε μια πληρωμή, που λεγόταν αγώι. Το αγώι κανονιζόταν με συμφωνία άλλοτε κατά διαδρομή (στραθιά) και άλλοτε κατά μονάδα βάρους του εμπορεύματος που μεταφερόταν. Η αμοιβή του αγωγιάτη ήταν σχετικά καλή για κείνα τα χρόνια, όμως η δουλειά ήταν δύσκολη και εξαντλητική.

Κουρεμένου Μαρία

Ο ΠΑΓΩΤΑΤΖΗΣ

O παγωτατζής ήταν ένα αρκετά διαδεδομένο επάγγελμα στο παρελθόν. Οι παγωτατζήδες φορούσαν άσπρα ρούχα και οδηγούσαν άσπρα καροτσάκια γεμάτα λαχταριστό παγωτό. Συνήθως φώναζαν «ΕΔΩ ΤΟ ΦΡΕΣΚΟ ΠΑΓΩΤΟ!». Πολλές φορές στα κεντρικά σημεία της πόλης, τα παιδιά συνωστίζονταν για ένα χωνάκι καϊμάκι. Μακάρι να υπήρχε το επάγγελμα του παγωτατζή ακόμα και σήμερα, γιατί όλα τα παιδιά θα το λάτρευαν.

Σιαφαρίκας Χρήστος

Ο ΛΟΥΣΤΡΟΣ

Το επάγγελμα του λούστρου έχει εκλείψει στις μέρες μας. Παλιά ο λούστρος βρισκόταν σε κεντρικά σημεία της πόλης και γυάλιζε τα παπούτσια των περαστικών. Οι περαστικοί τον πλήρωναν με ένα συμβολικό ποσό και εξασφάλιζε λίγα χρήματα. Ο εξοπλισμός του ήταν ένα ξύλινο κασελάκι με πλαϊνές θήκες που είχε τις μπογιές και τις βούρτσες του και ό,τι άλλο χρειαζόταν για το γυάλισμα των παπουτσιών.

Δέσποινα Βοζίκη

Παλιότερα που ο κόσμος περπατούσε σε χωμάτινους δρόμους, τα παπούτσια σκονίζονταν ή λασπώνονταν εύκολα. Τότε γνώρισε άνθηση και το επάγγελμα του λουστραδόρου. Ο λούστρος έβαφε τα παπούτσια στο δρόμο των περαστικών, συνήθως τριγύριζε στα διάφορα καφενεία και σε καταστήματα αλλά και σε διάφορα σημεία των δρόμων για να βρει πελάτες. Ο εξοπλισμός του ήταν ένα ξύλινο κασελάκι με πλαϊνές θήκες που είχε τις μπογιές και τις βούρτσες του και ό,τι άλλο χρειαζόταν για το γυάλισμα των παπουτσιών. Το κασελάκι αυτό με μακρύ λουρί για την μεταφορά του στον ώμο του λούστρου και ένα καρέκλι, για να κάθεται από το ένα μέρος στο άλλο που πήγαινε. Ο πελάτης έβαζε το παπούτσι του στο κέντρο από το κασελάκι, πάνω σε μια μπρούντζινη βάση σε σχήμα ανάποδου πάτου παπουτσιού. Και ο λούστρος έκανε τη δουλειά του με γρήγορες κινήσεις: καθάρισμα, βάψιμο, γυάλισμα. Πάντα όμως πριν ξεκινήσει τοποθετούσε δυο κομμάτια χαρτόνια ή σκληρό πλαστικό στα πλαϊνά του παπουτσιού, ώστε να μη λερώνει τις κάλτσες του πελάτη. Το επάγγελμα δεν υπάρχει σήμερα. Που και που όμως μόνο στην Πλατεία Ομονοίας στην Αθήνα συναντάει κανείς κανέναν πλανόδιο λούστρο, ο οποίος αποτελεί κάτι το αξιοπερίεργο για τους τουρίστες.

Αλέξανδρος Ρίζος

Ο ΚΑΡΕΚΛΑΣ

Παλιά οι άνθρωποι δεν πετούσαν τις καρέκλες που χαλούσαν. Την επιδιόρθωσή τους αναλάμβαναν οι καρεκλάδες. Καρεκλάδες αποκαλούνταν οι τεχνίτες που γνώριζαν τον τρόπο πλέξης σχοινιών ή καλαμιών για την επισκευή των καρεκλών και με τη χρήση ξύλων επισκεύαζαν τα πόδια της καρέκλας.

Έλλη - Ευαγγελία Βρατσίστα

Ο ΠΕΤΑΛΩΤΗΣ

Ο πεταλωτής είναι ένα επάγγελμα, το οποίο στις μέρες μας έχει εξαφανιστεί. Παλιότερα το επάγγελμα αυτό ασκούνταν από ανθρώπους που γνώριζαν να πεταλώνουν τα άλογα, ώστε να μπορούν να περπατούν στα κακοτράχαλα μονοπάτια. Το επάγγελμα του πεταλωτή εξασκούνταν κυρίως στα κεφαλοχώρια, όπου οι ιδιοκτήτες των ζώων τα πήγαιναν για πετάλωμα.

Δήμητρα Βοζίκη

Φωτογραφίες

facebook contact